De juiste voeding bepaalt voor een groot deel de gezondheid van een kat. Toch krijgen veel katten af en toe iets van het bord van hun eigenaar, zonder dat duidelijk is of dit geschikt is. Een kat is geen kleine hond: haar lichaam is ingesteld op een voedingspatroon met veel dierlijke eiwitten, voldoende vetten en specifieke voedingsstoffen. De veiligste basis bestaat daarom uit compleet kattenvoer, aangevuld met kleine, verantwoorde hapjes. Wie precies weet wat een kat mag eten, voorkomt maagproblemen, overgewicht en zelfs ernstige vergiftiging.

De veilige basis van het dagelijkse menu

Volledig kattenvoer is ontwikkeld om te voorzien in de voedingsbehoeften van katten. Op de verpakking staat meestal dat het om een complete of volledige voeding gaat. Zowel natvoer als droogvoer kan geschikt zijn, zolang het product afgestemd is op de leeftijd, gezondheid en leefstijl van de kat. Natvoer helpt bovendien bij de vochtopname, wat vooral belangrijk is voor katten die weinig uit een drinkbak drinken.

Katten zijn obligate carnivoren. Dat betekent dat zij bepaalde voedingsstoffen uit dierlijke bronnen nodig hebben en deze niet voldoende uit plantaardige ingrediënten kunnen halen. Taurine is daar een bekend voorbeeld van. Een tekort kan schadelijk zijn voor het hart en het gezichtsvermogen. Ook arachidonzuur en bepaalde vormen van vitamine A en D moeten via passende voeding worden geleverd. Zelf een menu samenstellen zonder deskundige begeleiding is daarom riskant, zelfs als de gebruikte ingrediënten op zichzelf gezond lijken.

Schoon drinkwater hoort altijd beschikbaar te zijn. Sommige katten drinken liever uit een brede, lage kom, terwijl andere voorkeur hebben voor stromend water uit een drinkfontein. Melk is geen noodzakelijke drank. Veel volwassen katten kunnen lactose slecht verteren en krijgen er diarree of buikpijn van. Speciale kattenmelk bevat minder lactose, maar blijft een traktatie en geen vervanging voor water.

Welke extra hapjes kunnen wel?

Een klein stukje gaar vlees kan meestal prima als tussendoortje worden gegeven. Kies bijvoorbeeld voor kip, kalkoen of rundvlees dat zonder zout, kruiden, olie en saus is bereid. Ook een beetje gare vis kan af en toe, maar vis hoort geen dagelijkse hoofdvoeding te zijn. Verwijder altijd graten en botjes. Gekookt ei kan in een kleine hoeveelheid worden aangeboden, mits het volledig gaar is.

Groenten zijn niet noodzakelijk voor een kat, maar sommige dieren vinden een klein hapje ervan lekker. Een beetje gekookte wortel, pompoen of courgette is doorgaans een veilige keuze wanneer het zacht is en zonder toevoegingen wordt gegeven. Fruit bevat relatief veel suiker en past daardoor minder goed in het menu. Een minuscuul stukje appel zonder pitten kan soms, maar fruit moet een uitzondering blijven en geen gewoonte worden.

Voor een praktisch overzicht van de vraag wat mag een kat eten is het vooral belangrijk om niet alleen naar het ingrediënt te kijken, maar ook naar de bereiding, de hoeveelheid en de gezondheid van het dier. Een stukje gekookte kip is bijvoorbeeld iets anders dan kip met ui, knoflook en saus. Ook een veilige snack kan problemen veroorzaken wanneer een kat er te veel van krijgt.

  • Geef extra voedsel in kleine porties en niet vaker dan af en toe.
  • Gebruik uitsluitend ongekruide, gare ingrediënten zonder botten of graten.
  • Houd rekening met allergieën, overgewicht en een gevoelige spijsvertering.
  • Laat snacks samen maximaal ongeveer tien procent van de dagelijkse calorieën leveren.
  • Geef een nieuw voedingsmiddel eerst in een zeer kleine hoeveelheid.

Voedingsmiddelen die katten beter nooit krijgen

Sommige producten zijn ronduit gevaarlijk. Ui, knoflook, prei en bieslook kunnen rode bloedcellen beschadigen en zijn ook in gedroogde of gekookte vorm niet veilig. Chocolade en cafeïne kunnen het zenuwstelsel en het hart belasten. Druiven en rozijnen staan eveneens bekend om mogelijke ernstige gezondheidsproblemen. Omdat de gevoeligheid per dier verschilt, is het verstandig deze producten helemaal te vermijden.

Alcohol, deeg met gist en producten met het zoetmiddel xylitol horen nooit in de buurt van een kat te komen. Rauwe aardappelen en groene delen van aardappelplanten zijn ongeschikt. Ook sterk gezouten snacks, chips, gerookt vlees en gekruide restjes kunnen leiden tot maag-darmklachten of een te hoge zoutinname. Vet vlees en gefrituurd voedsel veroorzaken bovendien gemakkelijk diarree en dragen bij aan overgewicht.

Rauw vlees en rauwe vis verdienen extra voorzichtigheid. Ze kunnen ziekteverwekkers en parasieten bevatten. Rauwe vis bevat daarnaast stoffen die de beschikbaarheid van bepaalde vitaminen kunnen beïnvloeden wanneer het vaak wordt gevoerd. Wie bewust rauw wil voeren, doet er goed aan dit alleen met een zorgvuldig samengesteld voedingsplan en advies van een dierenarts of voedingsdeskundige te doen. Zelf losse rauwe ingrediënten combineren is geen garantie voor een compleet menu.

Leeftijd en gezondheid maken verschil

Een kitten heeft meer energie, eiwitten en bepaalde mineralen nodig dan een volwassen kat. Het voer moet daarom speciaal voor kittens zijn samengesteld. Een senior heeft soms juist behoefte aan een aangepast energiegehalte of extra ondersteuning voor nieren en gewrichten. Een zwangere of zogende poes heeft eveneens andere voedingsbehoeften. Snacks van de keukentafel kunnen deze balans snel verstoren.

Bij katten met nierproblemen, diabetes, voedselallergieën, urinewegklachten of overgewicht is extra voeding niet vanzelfsprekend. Zelfs een klein hapje kan ongeschikt zijn wanneer het niet past binnen een therapeutisch dieet. Geef in zulke situaties geen menselijke restjes zonder overleg met de dierenarts. Let ook op plotselinge veranderingen: braken, aanhoudende diarree, sloomheid, trillen, ademhalingsproblemen of weigeren te eten vragen om snelle professionele hulp.

Wanneer een kat mogelijk iets giftigs heeft gegeten, wacht dan niet af en probeer niet zelf braken op te wekken. Noteer wat het dier heeft gegeten, hoeveel het ongeveer was en wanneer dit gebeurde. Neem vervolgens direct contact op met een dierenarts. Een verpakking of foto van het product kan helpen om sneller de juiste inschatting te maken.

Zo geef je verantwoord iets extra’s

Een snack hoort een aanvulling te zijn, geen vervanging van een complete maaltijd. Geef het hapje bij voorkeur op een vast moment en verminder zo nodig de normale portie om gewichtstoename te voorkomen. Katten die te zwaar worden, lopen meer risico op diabetes, gewrichtsproblemen en leververvetting. Weeg kleine hoeveelheden daarom liever af dan op het oog grote stukjes te geven.

Introduceer nieuwe voeding geleidelijk en observeer de kat gedurende de volgende uren. Let op jeuk, huidirritatie, winderigheid, diarree of braken. Niet elke kat verdraagt dezelfde ingrediënten. Een eenvoudig voedingsdagboek kan helpen om verbanden te herkennen, vooral wanneer meerdere gezinsleden de kat snacks geven.

De hoofdregel is eenvoudig: kies complete kattenvoeding als basis, geef alleen kleine hoeveelheden ongekruid en goed bereid voedsel, en vermijd giftige ingrediënten volledig. Bij twijfel is een veilige kattensnack uit een betrouwbare samenstelling beter dan een willekeurig restje. Zo blijft eten niet alleen lekker, maar ook passend bij het lichaam en de gezondheid van de kat.